با توجه به جایگاه و اهمیت فوق العاده واژگان در زبان، محققان بسیاری به مفهوم واژگان و نحوه ترجمه آنها توجه کرده اند و شیوه های گوناگون و متنوعی نیز در این راستا مطرح گردیده است. هاروی[۱] (۲۰۰۰) ادعا می کند که ترجمه واژگان، مخصوصا واژگان متصف به بار فرهنگی، نیازمند پیروی از ۴ شیوه عملی ذیل است:

۱) هم ارزی کارکردی: بهره گیری از یک مرجع منحصر به فرد در زبان مقصد که کارکرد بسیار نزدیکی با همان مرجع در زبان مبدا دارد. شایان ذکر است که نظریه پردازان مشهوری همچون وستون[۲] (۱۹۹۱) از این شیوه کارکردی حمایت کرده اند.

۲) هم ارزی رسمی یا زبان شناختی: ترجمه کلمه به کلمه واژگان از زبان مبدا به زبان مقصد

۳) رونویسی یا اقتباس: بازنویسی یا به نویسی واژگان زبان مبدا به زبان مقصد

۴) ترجمه توصیفی و یا روشنگرانه: بهره گیری از معانی و مفاهیم کلی به منظور تبیین معنا و مفهوم کلمات در زبان مقصد.

با این حال، صاحب نظرانی همچون سارچویک[۳] (۱۹۸۵) معتقدند که این شیوه ها ابدا مفید نمی باشند و کمکی به فرآیند ترجمه نمی کنند. بنابراین، توجه به راهکارها و شیوه های راهبردی مد نظر نیومارک (۱۹۸۸) می تواند در این زمینه راهگشا باشد. وی معتقد است که مترجم باید از شیوه های ذیل در جهت برگردان هر چه بهتر و دقیق تر واژگان از زبان مبدا به زبان مقصد بهره بگیرد:

۱) انتقال: فرآیند انتقال واژگان از زبان مبدا به زبان مقصد

۲) انطباق: همراستا نمودن واژگان زبان مبدا و جایگذاری آنان در چهارچوب های زبان مقصد

۳) هم ارزی فرهنگی: جایگزینی واژگان فرهنگی زبان مبدا با واژگان فرهنگی زبان مقصد

۴) هم ارزی کارکردی: بهره گیری از واژگانی که از لحاظ فرهنگی، خنثی هستند

۵) هم ارزی زبان شناختی: تبیین معنای واژگان فرهنگی زبان مبدا از طریق بهره جویی از چندین کلمه هم ارز در زبان مقصد

۶) تجزیه و تحلیل مولفه محور: قیاس مولفه محور واژگان در زبان مبدا و مقصد

۷) ترادف: گزینش معنایی نزدیک واژگان در زبان مقصد

۸) ترجمه درونزاد: معناگزینی واژگان آشنا و متداول در زبان مقصد

۹) جابجایی گزینی: اعمال تغییرات ساختاری در واژگان سازی از زبان مبدا به زبان مقصد

۱۰) تلفیق: جایگزینی دقیق واژگانی در زبان مقصد

۱۱) ترجمه شناخته شده: جایگذاری واژگان زبان مبدا با نزدیکترین معادل های رسمی و شناخته شده در زبان مقصد

۱۲) جبران: جبران نمودن فقدان معنایی در واژگان بکار رفته در بخشی از جمله بواسطه بهره گیری از سایر اجزا و واژگان در بخش دیگری از جمله

۱۳) دگرنویسی: تبیین و توصیف معنای واژگان زبان مبدا

۱۴) دوگزینی: تلفیق و ترکیب دو شیوه کاربردی و کارکردی در ترجمه واژگان

۱۵) پانویسی: ارائه توضیحات اضافی و تکمیلی برای واژگان ترجمه شده.

[۱] . Harvey

[۲] . Weston

[۳] . Sarcevic