ترجمه شفاهی به معنای ترجمه گفتاری است که امکان برقراری ارتباط بین یک فرد و گروهی از افراد را به طور هم‌زمان مقدور می‌سازد.

روش‌های مختلف انجام ترجمه شفاهی با توجه به مفهوم و موقعیت موجود به این شرح هستند:

ترجمه هم‌زمان

مترجم باید به طور هم‌زمان صحبت قبلی سخنران را ترجمه کند و به صحبت کنونی گوش دهد و آن را درک کند (مترجم تا زمانی که معنای عمومی جمله را درک نکرده باشد، نمی‌تواند شروع به ترجمه کند). مترجم هم‌زمان باید جمله‌ای که الآن سخنران می‌گوید را به خاطر بسپارد و آن را آنالیز کند، در حالی که به طور هم‌زمان باید لغاتی را که ۵ تا ۱۰ ثانیه قبل شنیده است را به زبان هدف ترجمه کند. هدف ترجمه هم‌زمان ترجمه لفظ به لفظ نیست بلکه هدف اصلی انتقال معنای گفته سخنران است. مترجم هم‌زمان باید قاطع باشد، چون هیچ فرصتی برای ارزیابی مزایای ترجمه‌های مختلف و یا به خاطر آوردن عبارت درست در زبان مقصد وجود ندارد.

مترجم در یک اتاق عایق صدا می‌نشیند و صحبت‌های سخنران را ترجمه می‌کند و با یک میکروفون صحبت می‌کند. ترجمه هم‌زمان در رویدادهای بزرگ، نمایشگاه‌های بازرگانی، اجلاس‌ها و در همایش‌هایی که تأخیر در ترجمه می‌تواند مشکل ایجاد کند، استفاده می‌شود. ازآنجایی‌که این نوع ترجمه نیاز به تمرکز بالا دارد، مترجم باید هر بیست دقیقه یک‌بار جایگزین شود؛ بنابراین باید تعداد کافی مترجم برای انجام مأموریت وجود داشته باشد.

ترجمه شفاهی پیاپی

در طول ترجمه پیاپی، گوینده هر ۱ تا ۵ دقیقه متوقف می‌شود (معمولا در پایان هر پاراگراف) و مترجم صحبت سخنران به زبان هدف ترجمه می‌کند. در این روش، ترجمه کمی بعد از صحبت‌های اصلی انجام می‌شود و زمان رویداد دو برابر زمانی است که از ترجمه هم‌زمان استفاده می‌شود.

یک مهارت کلیدی که در ترجمه پیاپی دخیل است، یادداشت‌برداری است، زیرا معمولا افراد نمی‌توانند یک پاراگراف کامل را در یک بار گوش کردن و بدون از دست دادن جزئیات حفظ کنند. ترجمه پیاپی مناسب برای سخنرانی‌های کوتاهی همچون مذاکره‌ها، گردهمایی‌های کوچک، در ملاقات رسمی بین مقامات دو کشور مختلف است.

ترجمه شفاهی نجوایی

این روش مانند ترجمه هم‌زمان است تنها با این تفاوت که مترجم نیازی به هدفون و میکروفون ندارد و در کنار گوینده می‌نشیند. مترجم در این نوع ترجمه باید در صورت نیاز آرام صحبت کند و ترجمه را در گوش گوینده نجوا کند. این نوع ترجمه نمی‌تواند جایگزین ترجمه هم‌زمان شود. در صورتی که مترجم و سخنران به طور هم‌زمان صحبت کنند، بروز اختلالات غیر قابل اجتناب خواهد بود. از آنجایی که این نوع ترجمه به اندازه ترجمه هم‌زمان یا بیشتر از آن نیاز به تمرکز دارد، باید دو مترجم برای هر زبان حضور داشته باشند.

این نوع ترجمه برای گروه‌های کوچک، تورهای کارخانه‌ای و نشست‌های خبری مربیان تیم‌های ورزشی مناسب است.

ترجمه شفاهی همراه/سفر

مترجم همراه در مأموریت‌ها و مسافرت‌هایی که به کشورهای دیگر می‌شود مثل دستیار عمل می‌کند و مانند راهنما همواره همراه با مشتری است. مترجمان همراه تنها مترجم نیستند بلکه مانند رابط فرهنگی عمل می‌کنند و وظایف مختلفی مانند انتخاب مسیر، انتخاب وسیله تردد، سفارش نوع غذا و … را دارند.

ترجمه شفاهی تلفنی برنامه‌ریزی‌شده

این روش در طول یک قرار معین انجام می‌شود که مترجم هیچ‌کدام از دو طرف صحبت را نمی‌بیند و ترجمه را از طریق تلفن انجام می‌دهد. این نوع ترجمه می‌تواند به صورت هم‌زمان یا پیاپی انجام شود.

اگر دو طرف تلفن فقط بتوانند صدای مترجم را بشنوند، ترجمه تلفنی به شکل هم‌زمان است و اگر به این صورت نباشد ترجمه پیاپی خواهد بود.

اگر مترجم قادر به دیدن حالات صورت افراد در بیان کلمات نباشد، صحت و دقت ترجمه اگر به صورت هم‌زمان باشد، به طور محسوسی افت پیدا می‌کند، بنابراین بهتر از ترجمه پیاپی استفاده شود.

ترجمه شفاهی تلفنی ضروری

این نوع ترجمه برای اشخاص و سازمان‌هایی است که نیاز فوری به برقراری ارتباط تلفنی با افرادی با زبان دیگر (مخصوصا مشتریان خود) را دارند. این شکل از ترجمه در زمانی انجام می‌شود که یک فرد با یک سرویس خدماتی تماس می‌گیرد، زبان مدنظر را انتخاب می‌کند و به یک مترجم متصل می‌شود. سپس مترجم روی خط می‌آید و مکالمه را ترجمه می‌کند.

این نوع ترجمه برای شرکت‌های دارویی، درمانی و مراکز تماس خدمات مشتریان است که ناگهان یک مشتری با زبان متفاوت تماس می‌گیرد و نیاز به مترجم فوری دارد.